Kort gezegd is Hoʻoponopono een houding met woorden die verzoening zoeken. Ho’o betekent ‘iets in gang zetten of doen’, gevolgd door het woord pono, dat staat voor ‘goed of correctheid’. De verdubbeling ponopono betekent: rechtzetten, in orde brengen, opnieuw doen, herzien, herschikken, corrigeren, opruimen, schoonmaken, netjes maken. 

Het boek van Willem Vreeswijk bestaat uit 3 delen, het eerste deel is een uitleg van hoe het ritueel of handelswijze van Ho’oponopono werkt — de twee andere delen zijn twee romans Pua en Mia. Het eerste deel beslaat schoon aan de haak 35 bladzijden, maar beschrijft zo’n diepe wijsheid dat je er voldoende tijd aan moet besteden om het te doorgronden. Niet omdat het moeilijk beschreven is, integendeel, maar omdat het diep raakt in de essentie van ons mens-zijn.

‘Als we kunnen accepteren dat we de totale optelsom zijn van onze gedachten, emoties, woorden, daden en acties uit ons verleden en dat onze huidige levens en keuzes gekleurd zijn en overschaduwd worden door de opslagplaats van ons geheugen, dan beginnen we in te zien hoe een proces van correcties en rechtzetten ons leven kan veranderen, dat van onze families en van onze samenleving.’ Zo begint het voorwoord met het aanhalen van deze woorden van Mornah Nalamaku Simeona (1913–1992).

Stel je voor dat je je voetsporen zo zou kunnen verwoorden, zoals Willem Vreeswijk dat doet: ‘Er is niets buiten ons. Helemaal niets. We kunnen alleen onze eigen gedachten zuiveren, gedachten die niet alleen door ons in ons eigen leven zijn gecreëerd, maar ook zijn gevormd door onze ouders, voorouders en iedereen die ooit leefde’. Onze voetsporen trekken dus diepe sporen in ons leven en maakt dat we onze verantwoordelijk van alles dat buiten ons gebeurd niet kunnen negeren. Maar het begint allemaal met: ‘I love you, I’m sorry, Please forgive me, Thank you’.

Dat maakt de enigszins hippe gedachte die nu rondcirkelt dat we niet los staan van de natuur als mens ineens super concreet. Er is geen wij zonder ik, er is geen hen zonder wij, er is geen ons zonder dat ik erbij betrokken ben. Precies die rode draad dus.

Dit bovenstaande lezen is nog niet begrijpen. Het begrijpen is nog niet het leren toe te passen. Het toepassen is nog niet de kunde beheersen van het volhouden. Gelukkig heeft Willem Vreeswijk een mooie handreiking gedaan met zijn boek.

 - Ron van Es